دانلود کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی

No Comments

دانلود کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی


دانلود رایگان کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی  ,دانلودرایگان کتاب کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی  ,دانلودکتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی   , کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی  , کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی  , کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی  ,مجید محمودی,روانشناسی, کتاب,رمان,کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی  ,کتابخانه الکترونیکی,کتابخانه مجازی,سایت کتاب,کتابخانه امید ایران ,کتابخانه امید ایران ,دانلود ,دانلود رایگان,دانلود کتاب, دانلود ,کتابخانه امیدایران ,کتابخانه امید ایران, دانلود رایگان, امید ایران, دانلود رایگان کتاب ,دانلود کتاب, دانلود کتاب رایگان , دانلود کتاب پی دی اف , دانلود کتاب PDF کتابخانه الکترونیکی, کتابPDF ,کتاب دانلود کتاب رایگان,دانلودکتاب ,دانلودرایگان کتاب , دانلودکتاب پی دی اف,کتاب,Ebook For Free Download, Ebook,Ebook Download,

توضیحات کتاب :

   دانلود کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی علم نوین و ریشه‌‌‌‌های اسلامی آن (بررسی مباحثی از علم فیزیک هسته‌ای و علوم اسلامی)

دانلود رایگان کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی  ,دانلودرایگان کتاب کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی  ,دانلودکتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی   , کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی  , کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی  , کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی  ,مجید محمودی,روانشناسی, کتاب,رمان,کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی  ,کتابخانه الکترونیکی,کتابخانه مجازی,سایت کتاب,کتابخانه امید ایران ,کتابخانه امید ایران ,دانلود ,دانلود رایگان,دانلود کتاب, دانلود ,کتابخانه امیدایران ,کتابخانه امید ایران, دانلود رایگان, امید ایران, دانلود رایگان کتاب ,دانلود کتاب, دانلود کتاب رایگان , دانلود کتاب پی دی اف , دانلود کتاب PDF کتابخانه الکترونیکی, کتابPDF ,کتاب دانلود کتاب رایگان,دانلودکتاب ,دانلودرایگان کتاب , دانلودکتاب پی دی اف,کتاب,Ebook For Free Download, Ebook,Ebook Download,

 

 عنوان کتاب : دانلود کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی

 نام نویسنده : مجید محمودی

 دانلود کتاب ( لینک مستقیم )

 دانلود کتاب ( لینک کمکی ۱ )

 دانلود کتاب ( لینک کمکی ۲ )

 حجم فایل : ۴٫۹۱ مگابایت

 پسورد فایل : این کتاب رمز ندارد

 منبع : آی آر ایبوکس

 لطفا دیدگاهها،پیشنهادات،انتقادات یا خرابی لینکها را در بخش نظرات مطرح فرمایید.

 کپی بردای از مطالب این سایت تنها با ذکر منبع مجاز می باشد.

دانلود رایگان کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی  ,دانلودرایگان کتاب کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی  ,دانلودکتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی   , کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی  , کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی  , کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی  ,مجید محمودی,روانشناسی, کتاب,رمان,کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی  ,کتابخانه الکترونیکی,کتابخانه مجازی,سایت کتاب,کتابخانه امید ایران ,کتابخانه امید ایران ,دانلود ,دانلود رایگان,دانلود کتاب, دانلود ,کتابخانه امیدایران ,کتابخانه امید ایران, دانلود رایگان, امید ایران, دانلود رایگان کتاب ,دانلود کتاب, دانلود کتاب رایگان , دانلود کتاب پی دی اف , دانلود کتاب PDF کتابخانه الکترونیکی, کتابPDF ,کتاب دانلود کتاب رایگان,دانلودکتاب ,دانلودرایگان کتاب , دانلودکتاب پی دی اف,کتاب,Ebook For Free Download, Ebook,Ebook Download,



Ebook, Ebook Download, Ebook For Free Download, مجید محمودی, کتاب, کتاب دانلود  کتاب  رایگان, کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی, کتابPDF, کتابخانه مجازی, کتابخانه الکترونیکی, کتابخانه امید ایران, کتابخانه امیدایران, امید ایران, دانلود, دانلود کتاب, دانلود کتاب PDF کتابخانه الکترونیکی, دانلود کتاب پی دی اف, دانلود کتاب رایگان, دانلود رایگان, دانلود رایگان کتاب, دانلود رایگان کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی, دانلودکتاب, دانلودکتاب پی دی اف, دانلودکتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی, دانلودرایگان کتاب, دانلودرایگان کتاب کتاب علوم اسلامی هسته ای وتمدن نوین اسلام شیعی, رمان, روانشناسی, سایت کتاب
اشتراک این مطلب در شبکه های اجتماعی
:




















پاسخ دهید لغو پاسخ

دانلود کتاب دانشنامه داروها با منشا گیاهی

No Comments



۷۵ views

بازدید

دانلود کتاب دانشنامه داروها با منشا گیاهی

دانلود کتاب دانشنامه داروها با منشا گیاهی

با ظهور داروهای شیمیایی و بیولوژیک ، نقش و اهمیت گیاهان دارویی در تامین سلامت بشر ، در معرض فراموشی قرار گرفت اما با گذشت زمان ، استقبال از گیاهان دارویی با رشد قابل توجهی روبرو شده است . بنظر می رسد مردم از یک سری نارسایی های طب مدرن خسته شده اند و به طور روزافزون به سمت داروهای گیاهی روی می آورند …. کتاب دانشنامه داروها با منشا گیاهی در مورد برخی داروها شرح مفصلی داده شده .

 

دانلود کتاب

منبع : takbook.com

رمز فایل : www.takbook.com

فال حافظ

Categories: تک بوک

دانلود کتاب تکنیک های تخفیف گرفتن

No Comments



۱۸ views

بازدید

دانلود کتاب تکنیک های تخفیف گرفتن

دانلود کتاب تکنیک های تخفیف گرفتن

تخفیف گرفتن یکی از مهارتهای اقتصادی است که اکثر افراد از انجام آن لذت برده و خواهان استفاده از این روش برای مدیریت بهتر امور مالی خود هستند . موفقیت در چانه زنی بر سر قیمت کالا یا همان تخفیف گرفتن خودمان می تواند باعث شود شما به عنوان فروشنده سود بیشتربیشتری کسب کنید یا به عنوان خریدار ، بهای کمتری برای یک کالا یا خدمت بپردازید . کتاب تکنیک های تخفیف گرفتن بیش از ۳۰ نکته مهم و کاربردی برای داشتن خریدی ارزان و به صرفه را به شما گوشزد می کند .

دانلود کتاب

منبع : takbook.com

رمز فایل : www.takbook.com

فال حافظ

Categories: تک بوک

دانلود کتاب ابیگیل و مرد برفی ۴

No Comments

دانلود کتاب ابیگیل و مرد برفی ۴


دانلود رایگان کتاب ابیگیل و مرد برفی 4 ,دانلودرایگان کتاب کتاب ابیگیل و مرد برفی 4 ,دانلودکتاب ابیگیل و مرد برفی 4  , کتاب ابیگیل و مرد برفی 4 , کتاب ابیگیل و مرد برفی 4 , کتاب ابیگیل و مرد برفی 4  ,راجر لنگریج,روانشناسی, کتاب,رمان,کتاب ابیگیل و مرد برفی 4 ,کتابخانه الکترونیکی,کتابخانه مجازی,سایت کتاب,کتابخانه امید ایران ,کتابخانه امید ایران ,دانلود ,دانلود رایگان,دانلود کتاب, دانلود ,کتابخانه امیدایران ,کتابخانه امید ایران, دانلود رایگان, امید ایران, دانلود رایگان کتاب ,دانلود کتاب, دانلود کتاب رایگان , دانلود کتاب پی دی اف , دانلود کتاب PDF کتابخانه الکترونیکی, کتابPDF ,کتاب دانلود کتاب رایگان,دانلودکتاب ,دانلودرایگان کتاب , دانلودکتاب پی دی اف,کتاب,Ebook For Free Download, Ebook,Ebook Download,

توضیحات کتاب :

دانلود کتاب ابیگیل و مرد برفی ۴ ابیگیل و یتی در این قسمت وارد آخرین مرحله از ماجرای داستان میشوند. در حالیکه به امید آزادی و امنیت پیش میروند، خطر بیش از همیشه به آنها نزدیک میشود. اما آنها باید با قدرت دوستی که بینشان ایجاد شده، تا به آخر ادامه بدهند…

دانلود رایگان کتاب ابیگیل و مرد برفی ۴ ,دانلودرایگان کتاب کتاب ابیگیل و مرد برفی ۴ ,دانلودکتاب ابیگیل و مرد برفی ۴  , کتاب ابیگیل و مرد برفی ۴ , کتاب ابیگیل و مرد برفی ۴ , کتاب ابیگیل و مرد برفی ۴  ,راجر لنگریج,روانشناسی, کتاب,رمان,کتاب ابیگیل و مرد برفی ۴ ,کتابخانه الکترونیکی,کتابخانه مجازی,سایت کتاب,کتابخانه امید ایران ,کتابخانه امید ایران ,دانلود ,دانلود رایگان,دانلود کتاب, دانلود ,کتابخانه امیدایران ,کتابخانه امید ایران, دانلود رایگان, امید ایران, دانلود رایگان کتاب ,دانلود کتاب, دانلود کتاب رایگان , دانلود کتاب پی دی اف , دانلود کتاب PDF کتابخانه الکترونیکی, کتابPDF ,کتاب دانلود کتاب رایگان,دانلودکتاب ,دانلودرایگان کتاب , دانلودکتاب پی دی اف,کتاب,Ebook For Free Download, Ebook,Ebook Download,

 

 عنوان کتاب : دانلود کتاب ابیگیل و مرد برفی ۴

 نام نویسنده :راجر لنگریج          ترجمه: محمدصادق جابری فرد

 دانلود کتاب ( لینک مستقیم )

 دانلود کتاب ( لینک کمکی ۱ )

 دانلود کتاب ( لینک کمکی ۲ )

 حجم فایل : ۹٫۸۳ مگابایت

 پسورد فایل : این کتاب رمز ندارد

 منبع : آی آر ایبوکس

 لطفا دیدگاهها،پیشنهادات،انتقادات یا خرابی لینکها را در بخش نظرات مطرح فرمایید.

 کپی بردای از مطالب این سایت تنها با ذکر منبع مجاز می باشد.

دانلود رایگان کتاب ابیگیل و مرد برفی ۴ ,دانلودرایگان کتاب کتاب ابیگیل و مرد برفی ۴ ,دانلودکتاب ابیگیل و مرد برفی ۴  , کتاب ابیگیل و مرد برفی ۴ , کتاب ابیگیل و مرد برفی ۴ , کتاب ابیگیل و مرد برفی ۴  ,راجر لنگریج,روانشناسی, کتاب,رمان,کتاب ابیگیل و مرد برفی ۴ ,کتابخانه الکترونیکی,کتابخانه مجازی,سایت کتاب,کتابخانه امید ایران ,کتابخانه امید ایران ,دانلود ,دانلود رایگان,دانلود کتاب, دانلود ,کتابخانه امیدایران ,کتابخانه امید ایران, دانلود رایگان, امید ایران, دانلود رایگان کتاب ,دانلود کتاب, دانلود کتاب رایگان , دانلود کتاب پی دی اف , دانلود کتاب PDF کتابخانه الکترونیکی, کتابPDF ,کتاب دانلود کتاب رایگان,دانلودکتاب ,دانلودرایگان کتاب , دانلودکتاب پی دی اف,کتاب,Ebook For Free Download, Ebook,Ebook Download,



Ebook, Ebook Download, Ebook For Free Download, کتاب, کتاب ابیگیل و مرد برفی ۴, کتاب دانلود  کتاب  رایگان, کتابPDF, کتابخانه مجازی, کتابخانه الکترونیکی, کتابخانه امید ایران, کتابخانه امیدایران, امید ایران, دانلود, دانلود کتاب, دانلود کتاب PDF کتابخانه الکترونیکی, دانلود کتاب پی دی اف, دانلود کتاب رایگان, دانلود رایگان, دانلود رایگان کتاب, دانلود رایگان کتاب ابیگیل و مرد برفی ۴, دانلودکتاب, دانلودکتاب پی دی اف, دانلودکتاب ابیگیل و مرد برفی ۴, دانلودرایگان کتاب, دانلودرایگان کتاب کتاب ابیگیل و مرد برفی ۴, رمان, روانشناسی, راجر لنگریج, سایت کتاب
اشتراک این مطلب در شبکه های اجتماعی
:




















پاسخ دهید لغو پاسخ

دانلود کتاب کارخانه پولسازی

No Comments



۲۳۷ views

بازدید

دانلود کتاب کارخانه پولسازی

دانلود کتاب کارخانه پولسازی

می گویند ” در هر چهار دقیقه یک نفر میلیاردر می شود ” شما برای زندگیتان چکار کرده اید ؟ یقینا شما به دنبال موفقیت واقعی هستید چون این کتاب را تهیه کرده اید . در هر کسب و کار و به طور کلی در زندگی تنها ده درصد افراد هستند که به دنبال یادگیری هستند و مسلما این افراد به نتایجی دست پیدا می کنند که از چشم دیگران شبیه معجزه می ماند . مخاطبین این اثر مدیران ، کارآفرینان ، صاحبان کسب و کار و تمام افرادی که به دنبال کسب موفقیت و بهبود وضعیت مالی شخصی و یا کسب و کارشان هستند. علی جاوید مولف این کتاب با سالها تجربه در حوزه آموزش و مشاوره موفقیت و بهبود شخصی ، بازاریابی و توسعه فروش می باشد که در این کتاب بخش هایی از تجارب خود را به همراه تعالیم و تجارب اساتید دیگر در این حوزه گردآوری نموده است. تمارین و مثالهای کتاب واقعی و در محیط بومی و فرهنگ کشورمان می باشد . کتاب کارخانه پولسازی اهدایی مولف می باشد .

دانلود کتاب

منبع : takbook.com

رمز فایل : www.takbook.com

فال حافظ

Categories: تک بوک

دانلود کتاب سفر به سرزمین ناشناخته

No Comments

دانلود کتاب سفر به سرزمین ناشناخته


دانلود رایگان کتاب سفر به سرزمین ناشناخته ,دانلودرایگان کتاب کتاب سفر به سرزمین ناشناخته ,دانلودکتاب سفر به سرزمین ناشناخته  , کتاب سفر به سرزمین ناشناخته , کتاب سفر به سرزمین ناشناخته , کتاب سفر به سرزمین ناشناخته ,زلیخا خواجه وند,روانشناسی, کتاب,رمان,کتاب سفر به سرزمین ناشناخته ,کتابخانه الکترونیکی,کتابخانه مجازی,سایت کتاب,کتابخانه امید ایران ,کتابخانه امید ایران ,دانلود ,دانلود رایگان,دانلود کتاب, دانلود ,کتابخانه امیدایران ,کتابخانه امید ایران, دانلود رایگان, امید ایران, دانلود رایگان کتاب ,دانلود کتاب, دانلود کتاب رایگان , دانلود کتاب پی دی اف , دانلود کتاب PDF کتابخانه الکترونیکی, کتابPDF ,کتاب دانلود کتاب رایگان,دانلودکتاب ,دانلودرایگان کتاب , دانلودکتاب پی دی اف,کتاب,Ebook For Free Download, Ebook,Ebook Download,

توضیحات کتاب :

دانلود کتاب سفر به سرزمین ناشناخته اولین موضوع مهمی که باید بهت بگم اینه که خودتو دست کم نگیر چرا که تو یه مخلوق خدایی هستی و میتونی تو زندگیت معجزه کنی: معجزه سلمتی ، معجزه ثروت ، معجزه محبوبیت ،معجزه سفر به کشورهای خارجی هر چی که بخواهی همه چیز در این کتاب هست و ذهن خلاقت باید تلاش کنه تا تو به هرچه که می خواهی برسی.

دانلود رایگان کتاب سفر به سرزمین ناشناخته ,دانلودرایگان کتاب کتاب سفر به سرزمین ناشناخته ,دانلودکتاب سفر به سرزمین ناشناخته  , کتاب سفر به سرزمین ناشناخته , کتاب سفر به سرزمین ناشناخته , کتاب سفر به سرزمین ناشناخته ,زلیخا خواجه وند,روانشناسی, کتاب,رمان,کتاب سفر به سرزمین ناشناخته ,کتابخانه الکترونیکی,کتابخانه مجازی,سایت کتاب,کتابخانه امید ایران ,کتابخانه امید ایران ,دانلود ,دانلود رایگان,دانلود کتاب, دانلود ,کتابخانه امیدایران ,کتابخانه امید ایران, دانلود رایگان, امید ایران, دانلود رایگان کتاب ,دانلود کتاب, دانلود کتاب رایگان , دانلود کتاب پی دی اف , دانلود کتاب PDF کتابخانه الکترونیکی, کتابPDF ,کتاب دانلود کتاب رایگان,دانلودکتاب ,دانلودرایگان کتاب , دانلودکتاب پی دی اف,کتاب,Ebook For Free Download, Ebook,Ebook Download,

 

 عنوان کتاب : دانلود کتاب سفر به سرزمین ناشناخته

 نام نویسنده : زلیخا خواجه وند

 دانلود کتاب ( لینک مستقیم )

 دانلود کتاب ( لینک کمکی ۱ )

 دانلود کتاب ( لینک کمکی ۲ )

 حجم فایل : ۱٫۳۸ مگابایت

 پسورد فایل : این کتاب رمز ندارد

 منبع : آی آر ایبوکس

 لطفا دیدگاهها،پیشنهادات،انتقادات یا خرابی لینکها را در بخش نظرات مطرح فرمایید.

 کپی بردای از مطالب این سایت تنها با ذکر منبع مجاز می باشد.

دانلود رایگان کتاب سفر به سرزمین ناشناخته ,دانلودرایگان کتاب کتاب سفر به سرزمین ناشناخته ,دانلودکتاب سفر به سرزمین ناشناخته  , کتاب سفر به سرزمین ناشناخته , کتاب سفر به سرزمین ناشناخته , کتاب سفر به سرزمین ناشناخته ,زلیخا خواجه وند,روانشناسی, کتاب,رمان,کتاب سفر به سرزمین ناشناخته ,کتابخانه الکترونیکی,کتابخانه مجازی,سایت کتاب,کتابخانه امید ایران ,کتابخانه امید ایران ,دانلود ,دانلود رایگان,دانلود کتاب, دانلود ,کتابخانه امیدایران ,کتابخانه امید ایران, دانلود رایگان, امید ایران, دانلود رایگان کتاب ,دانلود کتاب, دانلود کتاب رایگان , دانلود کتاب پی دی اف , دانلود کتاب PDF کتابخانه الکترونیکی, کتابPDF ,کتاب دانلود کتاب رایگان,دانلودکتاب ,دانلودرایگان کتاب , دانلودکتاب پی دی اف,کتاب,Ebook For Free Download, Ebook,Ebook Download,



Ebook, Ebook Download, Ebook For Free Download, کتاب, کتاب دانلود  کتاب  رایگان, کتاب سفر به سرزمین ناشناخته, کتابPDF, کتابخانه مجازی, کتابخانه الکترونیکی, کتابخانه امید ایران, کتابخانه امیدایران, امید ایران, دانلود, دانلود کتاب, دانلود کتاب PDF کتابخانه الکترونیکی, دانلود کتاب پی دی اف, دانلود کتاب رایگان, دانلود رایگان, دانلود رایگان کتاب, دانلود رایگان کتاب سفر به سرزمین ناشناخته, دانلودکتاب, دانلودکتاب پی دی اف, دانلودکتاب سفر به سرزمین ناشناخته, دانلودرایگان کتاب, دانلودرایگان کتاب کتاب سفر به سرزمین ناشناخته, رمان, روانشناسی, زلیخا خواجه وند, سایت کتاب
اشتراک این مطلب در شبکه های اجتماعی
:




















پاسخ دهید لغو پاسخ

دانلود کتاب چطور در کمتر از ۶۰ روز ده کیلو وزن کم کنیم ؟

No Comments



۱۶ views

بازدید

دانلود کتاب چطور در کمتر از 60 روز ده کیلو وزن کم کنیم ؟

دانلود کتاب چطور در کمتر از 60 روز ده کیلو وزن کم کنیم ؟

هیچ رژیم غذایی نیست که با قرصهای جادویی یا نوشیدنی معجزه آسا باعث کاهش وزن سریع ما شود بلکه برای کاهش وزن ۵ تا ۱۰ کیلوگرم ما ناگزیر به طی نمودن فرایندی هستیم که نیاز به تمایل و تلاش برای چربی سوزی با شیوه ای مناسب دارد که منجر به حفظ سلامت نیز گردد .

دانلود کتاب

رمز فایل : www.takbook.com

فال حافظ

Categories: تک بوک

دانلود کتاب آموزش جامع اینستاگرام از سیر تا پیاز

No Comments



۶۱ views

بازدید

دانلود کتاب آموزش جامع اینستاگرام از سیر تا پیاز

دانلود کتاب آموزش جامع اینستاگرام از سیر تا پیاز

جذابیت ابتدایی سرویس اینستاگرام برای کاربران افکت ها و فیلترهای جذاب تصاویر بود . بعضی از این افکت ها قابلیت هایی مانند Tilt-shift را برای ایجاد عمق میدان مصنوعی به تصاویر اضافه می کنند و برخی هم به صورت جالبی رنگ و نور و کنتراست تصاویر را تغییر می دهند تا حالتی قدیمی به آن ها بدهند . اما حالا که افکت های اینستاگرامی را در اپلیکیشن های فراوانی می بینیم و برخی از آن ها مانند Aviary یا Pixlr حتی افکت های بیشتر و بهتری دارند چه عاملی باعث محبوبیت بیشتر اینستاگرام است ؟…. کتاب آموزش جامع اینستاگرام ، از سیر تا پیاز همه چیز را شرح داده . این کتاب را گروه آموزشی تجارت آنلاین برای وبسایت تک بوک ارسال نموده اند .

دانلود کتاب

منبع : takbook.com

رمز فایل : www.takbook.com

فال حافظ

Categories: تک بوک

تفسیر سوره کافرون

No Comments



۱۷ views

بازدید

تفسیر سوره کافرون

تفسیر سوره کافرون

سوره ی کافرون مکی است و شش آیه دارد. ترجمه آیات : به نام خداوند بخشایشگر و مهربان /بگو هان گروه کفر پیشه! (۱). من نمی‏پرستم آنچه را که شما می‏پرستید (۲). و شما هم نخواهید پرستید آنچه را که من می‏پرستم (۳). من نیز برای همیشه نخواهم پرستید آنچه را شما می‏پرستید (۴). و شما هم نخواهید پرستید آنچه را من می‏پرستم (۵). دین شما برای خودتان و دین من هم برای خودم (۶).

تفسیر آیات : در این سوره رسول خدا (صل ‏الله‏ علیه‏ وآل وسلّم‏) را دستور می‏دهد به اینکه برائت خود از کیش وثنیت آنان را علنا اظهار داشته، خبر دهد که آنها نیز پذیرای دین وی نیستند، پس نه دین او مورد استفاده ایشان قرار می‏گیرد، و نه دین آنان آن جناب را مجذوب خود می‏کند، بنابراین نه کفار می‏پرستند آنچه را که آن جناب می‏پرستد، و نه تا ابد آن جناب می‏پرستد آنچه را که ایشان می‏پرستند، پس کفار باید برای ابد از سازشکاری و مداهنه آن جناب مایوس باشند. مفسرین در اینکه این سوره مورد بحث مکی است و یا مدنی اختلاف کرده‏اند، و از ظاهر سیاقش بر می‏آید که در مکه نازل شده باشد. قل یا ایها الکافرون ظاهرا خطاب به یک طبقه معهود و معین از کفار است، نه تمامی کفار، به دلیل اینکه رسول خدا (صلی‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم‏) را مامور کرده از دین آنان بیزاری جوید و خطابشان کند که شما هم از پذیرفتن دین من امتناع می‏ورزید. لا اعبد ما تعبدون از این آیه تا آخر سوره آن مطلبی است که در جمله قل یا ایها الکافرون مامور به گفتن آن است، و مراد از ما تعبدون بت‏هایی است که کفار مکه می‏پرستیدند، و مفعول تعبدون ضمیری است که به مای موصول بر می‏گردد، و با اینکه می‏توانست بفرماید:  ما تعبدونه اگر ضمیر را حذف کرده برای این بود که کلام دلالت بر آن می‏کرده، حذف کرد تا قافیه آخر آیات هم درست در آید، و عین این سؤال و جواب در جمله‏های اعبد و عبدتم و اعبد می‏آید چون در آنها هم باید می‏فرمود:  اعبده و عبدتموه و اعبده . و جمله لا اعبد نفی استقبالی است، برای اینکه حرف لا مخصوص نفی آینده است، همچنان که حرف ما برای نفی حال است، و معنای آیه این است که من ابدا نمی‏پرستم آنچه را که شما بت‏ پرستان امروز می‏ پرستید.
و لا انتم عابدون ما اعبد این جمله نیز نفی استقبالی نسبت به پرستش کفار بر معبود رسول خدا (صلی‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم‏) است، و این خبری غیبی از این معنا است که کفار معهود، در آینده نیز به دین توحید در نمی‏آیند. این دو آیه با انضمام امر قل که در آغاز سوره است، این معنا را به دست می‏دهد که گویا رسول خدا (صلی‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم‏) به کفار فرموده: پروردگار من مرا دستور داده به اینکه به طور دائم او را بپرستم، و اینکه به شما خبر دهم که شما هرگز و تا ابد او را نمی‏پرستید، پس تا ابد اشتراکی بین من و شما در دین واقع نخواهد شد.

بنا بر این آیه شریفه در معنای آیه لقد حق القول علی اکثرهم فهم لا یؤمنون، و آیه شریفه زیر است که می‏فرماید: ان الذین کفروا سواء علیهم ء انذرتهم ام لم تنذرهم لا یؤمنون.

در آیه مورد بحث جا داشت بفرماید: و لا انتم عابدون من اعبد – و شما نخواهید پرستید کسی را که من می‏پرستم، چون بین معبود رسول خدا (صلی‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم‏) و معبود بت‏پرستان فرق بسیار است، یکی این است که معبود بت‏پرستان جماد و بی‏شعور است، و موصولی که از آن تعبیر می‏کند موصول مخصوص بی شعوران یعنی کلمه ما است، و موصول مخصوص صاحبان شعور کلمه من – کسی که است، پس چرا در آیه مورد بحث بجای این کلمه، کلمه ما را بکار برده؟ پاسخش این است که منظور صرفا مطابقت این آیه با آیه لا اعبد ما تعبدون است.

و لا انا عابد ما عبدتم و لا انتم عابدون ما أعبد این دو آیه تکرار مضمون دو آیه قبل است که به منظور تاکید آن تکرار شده، نظیر تکراری که در آیه کلا سوف تعلمون ثم کلا سوف تعلمون آمده، و نیز تکراری که در آیه فقتل کیف قدر ثم قتل کیف قدر آمده است.

بعضی از مفسرین در توجیه اینکه چرا بین دو موصول فرق نگذاشت، گفته‏اند: اصلا کلمه ما در دو جمله ما عبدتم و ما اعبد موصوله نیست، بلکه مصدریه است، و معنای آیه این است که: من نحوه پرستش شما را نخواهم پرستید، و شما نحوه پرستش مرا نخواهید پرستید، و خلاصه نه من شریک شما در پرستش هستم و نه شما شریک منید، نه در عبادت مشترکیم و نه در معبود، چون معبود من خدای تعالی است، و معبود شما بت است، عبادت من عبادتی است که خدا تشریعش کرده، و عبادت شما چیزی است که خودتان از در جهل و افتراء بدعت نهاده‏اید، و بنابر این توجیه، دو آیه مورد بحث تکرار و تاکید دو آیه قبل نیستند، ولی عیبی که در این توجیه است، این است که از نظر عبارت آیه بعید به ذهن می‏رسد، و ان شاء الله در بحث روایتی آینده وجهی لطیف برای تکرار دو آیه خواهد آمد.

لکم دینکم ولی دین این آیه به حسب معنا تاکید مطلب گذشته، یعنی مشترک نبودن پیامبر و مشرکین است، و لام در لکم و در لی لام اختصاص است، می‏فرماید: دین شما که همان پرستش بت‏ها است مخصوص خود شما است، و به من تعدی نمی‏کند، و دین من نیز مخصوص خودم است، شما را فرا نمی‏گیرد.

در اینجا ممکن است به ذهن کسی برسد که این آیه مردم را در انتخاب دین آزاد کرده، می‏فرماید هر کس دلش خواست دین شرک را انتخاب کند، و هر کس خواست دین توحید را برگزیند. و یا به ذهن برسد که آیه شریفه می‏خواهد به رسول خدا (صلی‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم‏) دستور دهد که متعرض دین مشرکین نشود.

ولیکن معنایی که ما برای آیه کردیم این توهم را دفع می‏کند، چون گفتیم آیه شریفه در مقام این است که بفرماید شما به دین من نخواهید گروید و من نیز به دین شما نخواهم گروید، و اصولا دعوت حقه‏ای که قرآن متضمن آن است، این توهم را دفع می‏کند.

بعضی از مفسرین برای دفع این توهم گفته‏اند: کلمه دین در آیه شریفه به معنای مذهب و آئین نیست، بلکه به معنای جزا است می‏فرماید: جزای شما مال شما، و جزای من از آن من است.

بعضی دیگر گفته‏اند: در این آیه مضافی حذف شده، و تقدیرش لکم جزاء دینکم ولی جزاء دینی می‏باشد، یعنی جزای دین شما مال شما، و جزای دین من مال من.  ولی این دو وجه دور از فهم است.

بحث روایتی

در الدر المنثور آمده که ابن جریر، ابن ابی حاتم، و ابن انباری در کتاب المصاحف، از سعید بن میناء مولای ابی البختری روایت کرده‏اند که گفت: ولید بن مغیره و عاصی بن وائل و اسود بن مطلب و امیه بن خلف رسول خدا (صلی‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم‏) را دیدند و گفتند: ای محمد بیا خدایانمان را روی هم بریزیم، ما خدای تو را بپرستیم و تو خدایان ما را در نتیجه غائله و کدورت بین ما بر طرف شود، همه در پرستش معبودها مشترک باشیم، و بالأخره یا معبود ما حق است و یا معبود تو، اگر معبود ما حق و صحیح‏تر بود سر تو بی کلاه نمانده، و از عبادت آنها حظی برده‏ای، و اگر معبود تو حق و صحیح‏تر از معبود ما باشد سر ما بی کلاه نمانده، از پرستش او بهره‏مند شده‏ایم.

در پاسخ این پیشنهاد خدای تعالی این سوره را نازل کرد که بگو: هان ای کفار ! من هرگز نمی‏پرستم آنچه را که شما می‏پرستید، تا آخر سوره.

مؤلف: مرحوم شیخ در امالی به سند خود از میناء از عده‏ای از اصحاب امامیه قریب به این معنا را روایت کرده.

و در تفسیر قمی از پدرش از ابن ابی عمیر روایت کرده که گفت: ابو شاکر از ابی جعفر احول از سوره مورد بحث سؤال کرد، که مگر یک سخنگوی حکیم اینطور حرف می‏زند که در یک سطر مطلبی را دو بار بگوید و تکرار کند؟ابی جعفر احول جوابی از این اشکال نداشت.

ناگزیر به طرف مدینه روان شد، و در مدینه از امام صادق (علیه‏السلام‏) پرسید حضرت فرمود: سبب نزول این سوره و تکرار مطلبش این بود که قریش به رسول خدا (صلی‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم‏) پیشنهاد کرده بود، بیا تا بر سر پرستش خدایان مصالحه‏ای کنیم، یک سال تو خدایان ما را عبادت کن و یک سال ما خدای تو را، باز یک سال تو خدایان ما را عبادت کن و یک سال ما خدای تو را، خدای تعالی در پاسخشان عین سخن آنان را یعنی تکرار مطلب را بکار برد، آنها گفته بودند یک سال تو خدایان ما را عبادت کن در پاسخ فرمود: لا اعبد ما تعبدون، آنها گفته بودند و یک سال ما خدای تو را، در پاسخ فرمود و لا انتم عابدون ما اعبد، آنها گفته بودند باز یک سال تو خدایان ما را عبادت کن در پاسخ فرمود: و لا انا عابد ما عبدتم، آنها گفته بودند و یک سال ما خدای تو را در پاسخشان فرمود: و لا انتم عابدون ما اعبد لکم دینکم و لی دین.

ابوجعفر احول وقتی این پاسخ را شنید نزد ابی شاکر رفت، و جواب را بدو گفت، ابوشاکر گفت: این جواب مال تو نیست این را شتر از حجاز بدینجا حمل کرده، (یعنی تو نزد جعفر بن محمد رفته‏ ای و پاسخ را از او گرفته‏ ای).

مؤلف: مفاد تکرار در کلام قریش این است که بیا تا به آخر عمر یک سال تو خدایان ما را و یک سال ما خدای تو را بپرستیم.

التماس دعا
تفسیر المیزان

 

دانلود کتاب

Categories: تک بوک